Op donderdagavond 18 december liep een stoet van ruim 150 Tielenaren met brandende fakkels naar de Waalkade. Daar kwamen zij samen voor de Lichtlijnen performance waarbij de zonnekalender van Tiel met fakkels werd getekend.

Vanaf de hoek Hoogeinde/Waterstraat vertrok de optocht eerst naar de Kerstboom vol Lichtjes op de Groenmarkt. Wethouder Carla Kreuk stak daar de Lantaarn van Verbinding aan. Hiermee werd stilgestaan bij de berichten in deze boom, waarmee dierbaren worden herinnerd.

Vuur en fakkels

Van daaruit werd met de brandende fakkels verder gelopen naar de Waalkade. In een bijzondere performance – onder begeleiding van kunstenaar Rob Sweere – vormden de deelnemers met fakkels een levende tekening van de omvang van de zonnekalender van Tiel. Op de klanken van trommels werd er gezongen. Geen liederen, maar klanken die gebruikt zouden kunnen zijn in ceremonies die bij de zonnekalender werden gehouden, 4000 jaar geleden.

“Het vuur, het donker van de avond en de klanken van de trommels en de mensen is een indringende manier om de geschiedenis te beleven. Het verbindt ons direct met de tijd van de zonnekalender én met elkaar.” vertelt Rob Sweere. “Samen hebben we een ode gebracht aan een bijzonder bouwwerk dat 4000 jaar geleden een plek van rituelen was in Tiel.”

“Lichtlijnen laat op een prachtige manier zien wat er gebeurt wanneer mensen samenwerken,” zegt Wethouder Carla Kreuk. “Met de performance hebben alle deelnemers de zonnekalender weer even tot leven gewekt. We laten zien dat geschiedenis niet alleen een museumstuk is of een verhaal, maar iets wat we samen beleven en waar we onderdeel van zijn. De Zonnekalender verbindt Tiel met dit immense verleden. Met Lichtlijnen hebben we die verbinding, vlak voor de winterzonnewende op 21 december, voelbaar gemaakt. Samen, in het hart van onze stad. Het was een betekenisvolle winteravond waarin kunst, licht en gemeenschap in een positieve sfeer samen kwamen.”

De Zonnekalender

Tiel heeft een unieke en oude geschiedenis. Een van de meest bijzondere vondsten is de 4000 jaar oude Zonnekalender – een astronomisch heiligdom waar men het licht van de zon gebruikte om tijd te meten. Dit Bronstijd-heiligdom bestond uit een grafheuvel met palen die als meetpunten dienden. Vanaf het centrum kon de zon worden geobserveerd en werden belangrijke momenten bepaald, zoals de winterzonnewende.

De zonnekalender had een grote rol in het dagelijks leven van de mensen in de Bronstijd. Door de stand van de zon nauwkeurig te volgen, wisten zij wanneer het juiste moment was om te zaaien, te oogsten en het vee te verzorgen. De zonnewendes en seizoenswisselingen werden gezien als bijzondere momenten waarop men de natuur en de goden eerde.

In het Flipje en Streekmuseum is meer te zien over dit heiligdom.

Van de Lichtlijnen performance is een aftermovie gemaakt. Deze is vanaf zondag 21 december te zien op de website van gemeente Tiel: www.tiel.nl/6000jaar.

Foto’s: Jan Bouwhuis